Bir İmparatorun Atını Senatör Yapması: Roma Tarihinin En Absürt Olayı
Olay Nedir?
Roma İmparatoru Caligula’nın (MS 37–41) tarihe geçen en tuhaf davranışlarından biri, en sevdiği atı olan Incitatus’u senatör yapmayı planlamasıdır.
Antik kaynaklara göre Caligula, atı için mermerden bir ahır yaptırmış, boynuna mücevherler taktırmış ve ona altın yaldızlı bir yemlik kullandırmıştır.
Hatta bazı tarihçilere göre Incitatus’u resmi olarak senatör ilan etmeye hazırlanıyordu.
Bu Fikrin Arkasında Ne Vardı?
Bu olayın gerçekten mi yaşandığı yoksa sembolik bir tehdit mi olduğu hâlâ tartışmalıdır.
Olası açıklamalar:
• Senatoyu aşağılamak ve küçük düşürmek
• “Sizden daha akıllı bir at bile bu işi yapar” mesajı vermek
• Gücünün sınırı olmadığını göstermek
• Gerçekten zihinsel dengesini yitirmiş olması
Çoğu tarihçi, bunun Senato’ya yönelik bir hakaret ve güç gösterisi olduğu konusunda hemfikirdir.
At İçin Yapılan Lüks Hazırlıklar
Kaynaklara göre Caligula, Incitatus için inanılmaz bir lüks sağlamıştı:
• Mermerden özel ahır
• Mor renkli ipek örtüler
• Altın ve değerli taşlarla süslenmiş tasma
• Hizmet eden özel köleler
• Şarap ve özel yemlerle beslenme
Roma halkı arasında “At imparatorun yarısı kadar rahat yaşıyor” diye alay konusu olmuştu.
Gerçekten Senatör Oldu mu?
Bu sorunun net bir cevabı yoktur.
• Bazı kaynaklar sadece tehdit olarak kaldığını söyler
• Bazıları resmî ilan yapılmadan önce Caligula’nın öldürüldüğünü yazar
• Bazıları ise sembolik bir atama olduğunu iddia eder
Yani teknik olarak “resmen senatör oldu” demek kesin değildir.
Ama senatör yapılacağına dair hazırlık yapıldığı kesindir.
Caligula Kimdi ve Neden Bu Kadar Ünlü?
Caligula, Roma tarihinin en zalim ve dengesiz imparatorlarından biri olarak bilinir.
• Kendini tanrı ilan etti
• Yakın akrabalarıyla ensest yaşadığı iddia edildi
• Keyfi idamlar yaptırdı
• Aşırı lüks ve israfla hazineyi tüketti
• Senatoyu sürekli aşağılayan davranışlar sergiledi
MS 41 yılında kendi muhafızları tarafından öldürüldü.
Bu Olay Neden Hâlâ Konuşuluyor?
Atını senatör yapma hikâyesi bugün hâlâ anlatılıyor çünkü:
• Gücün insanı ne kadar absürt hale getirebileceğini gösteriyor
• Tarihin en ünlü “ego + delilik” örneklerinden biri
• Politik bir hakaretin en ekstrem versiyonu
• Popüler kültürde film, dizi ve kitaplara konu oldu
Bir Roma imparatorunun atını senatör yapmayı düşünmesi,
tarihin en absürt ama en anlamlı güç gösterilerinden biridir.
Bu hikâye bize şunu hatırlatır:
Mutlak güç,
bazen insanı değil, sistemi rezil eder.
