Kalp 20 dakika durursa beyin ölür mü?

Geçtiğimiz günlerde evinde kalp krizi geçiren ve sağlık ekiplerinin 20 dakika süren çabasıyla kalbi yeniden çalıştırılan Fatih Ürek’in yoğun bakımdaki tedavisi devam ediyor…

Uzmanlar, ani kalp durmasında iyileşme sürecini ise kalpten çok beynin belirlediğine dikkat çekiyor…

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, işte bu noktada duran kalbin beyne etkileriyle ilgili şu bilgileri paylaştı:

Vücutta neler olur?​

Kalp durduğunda, insan vücudu ve beyin krizle karşılaşır. Kan akımı aniden kesildiğinde, oksijen taşıyan her damla kanın beyne ulaşması engellenir.

Beyin, oksijensiz kaldığında enerji üretimini neredeyse anında durdurur; sinir hücreleri elektriksel sinyallerini kaybeder, hücre zarı bozulur ve saniyeler içinde geri dönüşü zor bir süreç başlar.

Hangi bölgeler zarar görebilir?​

Özellikle hipokampus, frontal korteks ve limbik sistem gibi hafıza bölgeleri hasara en duyarlı alanlardır. Dolayısıyla hafıza, dikkat, karar verme ve duygusal denge gibi fonksiyonlarda bozulmalar ortaya çıkabilir.

Beyin oksijensizliğe ne kadar dayanabilir?​

Fatih Ürek’in yaşadığı kalp durması ve ardından beynin 20 dakika oksijensiz kalması zorlu bir süreçtir.

Normalde beyin dokusu oksijensizliğe yalnızca 4 ila 6 dakika dayanabilir. Oksijen yokluğu 10 dakikayı geçerse, kalıcı hasar kaçınılmaz hâle gelir.

Nasıl korunabilir?​

Ancak olağanüstü hızlı yapılan kalp masajı ve vücut ısısının düşürülmesiyle yani terapötik hipotermi yöntemiyle beyin korunabilir.

Soğuyan beyin, adeta bir kış uykusuna girer; hücrelerin oksijen ihtiyacı azalır, metabolizma yavaşlar. Bu durum, beynin 15–20 dakikaya kadar hayatta kalabilmesini sağlayabilir.

Limon lavanta koklamak​

Limon, lavanta, biberiye ve bergamot gibi kokular, burundan doğrudan limbik sisteme ulaşır. Bu bölge hafıza ve duyguların merkezidir. Koku uyarıları, beyinde dopamin ve serotonin üretimini tetikleyerek zihinsel canlanma ve mutluluk hissi yaratır. Her sabah 2 dakikalık koku farkındalığı çalışması, gün boyu zihinsel berraklık sağlar.