1919 Boston Melas Felaketi: Şehrin Üzerine Akan Dev Şeker Şurubu
1919 Boston Melas Felaketi nedir? Şehri basan dev şeker şurubu olayı
Boston Melas Felaketi Nedir?
15 Ocak 1919 tarihinde ABD’nin Boston şehrinde tarihin en tuhaf endüstriyel kazalarından biri yaşandı.
Şehrin North End bölgesinde bulunan dev bir melas (şeker şurubu) tankı aniden patladı ve yaklaşık 8.7 milyon litre melas sokaklara yayıldı.
Olay, “Boston Melas Felaketi” (Great Molasses Flood) adıyla tarihe geçti.
Melas Tankı Neden Patladı?
Patlayan tank, Purity Distilling Company adlı firmaya aitti ve içinde rom üretiminde kullanılmak üzere depolanan melas bulunuyordu.
Kazanın başlıca nedenleri şunlardı:
• Tankın yapısal olarak hatalı inşa edilmesi
• Yeterli güvenlik testlerinden geçirilmemesi
• İç basıncın fermantasyon nedeniyle artması
• Soğuk havadan sonra gelen ani sıcaklık değişimi
Tank patladığında ortaya çıkan basınç, metal parçalarını yüzlerce metre uzağa fırlattı.
Şehri Basan Şeker Dalgası
Patlama sonrası 4.5 ila 8 metre yüksekliğinde dev bir melas dalgası sokaklara aktı.
• İnsanlar ve at arabaları sürüklendi
• Binaların temelleri zarar gördü
• Demiryolu rayları yerinden oynadı
• Evler yıkıldı
Yoğun ve yapışkan melas, kaçmayı neredeyse imkânsız hale getirdi.
Can Kaybı ve Yaralılar
Felaketin bilançosu ağırdı:
• 21 kişi hayatını kaybetti
• 150’den fazla kişi yaralandı
• Onlarca bina ağır hasar aldı
Bazı insanlar melasın içinde boğularak öldü.
Yaralıların bir kısmı günlerce yapışkan şurubun içinden çıkarılamadı.
Temizlik Haftalar Sürdü
Olaydan sonra Boston şehri tam anlamıyla şeker şurubuna bulanmıştı.
• İtfaiyeciler deniz suyuyla sokakları yıkadı
• Kum ve talaş kullanıldı
• Haftalarca temizlik yapıldı
Halk arasında yıllarca “yazın sıcak günlerinde hâlâ melas kokusu geliyor” söylentisi dolaştı.
Hukuki Süreç ve Sonuçları
Felaket sonrası Purity Distilling Company’ye karşı büyük bir dava açıldı.
• Şirket ihmalkâr bulunarak suçlu sayıldı
• Mağdurlara milyonlarca dolar tazminat ödendi
• ABD’de endüstriyel güvenlik yasaları sıkılaştırıldı
Bu dava, Amerika’daki ilk büyük toplu tazminat davalarından biri olarak kabul edilir.
Neden Hâlâ Konuşuluyor?
Boston Melas Felaketi bugün hâlâ anlatılıyor çünkü:
• Tarihin en tuhaf kazalarından biri
• “Şehir şekerle boğuldu” fikri absürt ama gerçek
• Endüstriyel ihmallerin nelere yol açabileceğini gösteriyor
• Popüler kültürde belgesel ve kitaplara konu oldu
1919 Boston Melas Felaketi, insan hatasının ve ihmalkârlığın ne kadar trajik ve tuhaf sonuçlara yol açabileceğinin en çarpıcı örneklerinden biridir.
Bir tank dolusu şeker şurubu,
bir şehri alt üst etmeye yetmiştir.
Tarih bazen gerçekten kara mizah gibidir.
