Ne Yaparsanız Yapın Kilo Veremiyor musunuz? Sebep Hormonlar veya Kan Değerleriniz Olabilir mi?
“Diyet yapıyorum, spor yapıyorum ama tartıda hiçbir değişiklik olmuyor.”Bu cümleyi son dönemde oldukça sık duyuyoruz. Peki kilo vermenin önündeki engel gerçekten sadece fazla yemek ve az hareket etmek mi?
Her kilo verememe durumunun altında hormonal bir problem bulunmaz. Ancak bazı hormonal ve metabolik hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve çeşitli sağlık sorunları kilo alımına veya kilo vermenin zorlaşmasına katkıda bulunabilir. Bu nedenle özellikle uzun süredir kilo vermekte zorlanan kişilerde, doktorun değerlendirmesine göre bazı kan testleri gündeme gelebilir.
Kilo Veremiyorsanız Hangi Kan Değerlerine Bakılabilir?
Yapılacak testler herkeste aynı değildir. Doktor; kişinin yaşına, cinsiyetine, kilosuna, belirtilerine, kullandığı ilaçlara ve sağlık geçmişine göre değerlendirme yapar.
1. Tiroid Hormonları
TSH ve gerektiğinde serbest T4 gibi tiroid testleri, tiroid bezinin yeterince çalışıp çalışmadığının değerlendirilmesinde kullanılabilir.Tiroid bezinin az çalışması bazı kişilerde kilo artışı, halsizlik, üşüme ve kabızlık gibi belirtilerle birlikte görülebilir. Ancak “Kilo veremiyorum = kesin tiroidim bozuk” şeklinde düşünmek doğru değildir.
2. Kan Şekeri ve HbA1c
Açlık kan şekeri ve HbA1c, kan şekeri metabolizması ve diyabet/prediyabet açısından değerlendirmede kullanılabilir.Özellikle fazla kilo ile birlikte metabolik risk faktörlerinin bulunması durumunda kan şekeri, kan basıncı, bel çevresi ve kan yağlarının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
3. İnsülin ve İnsülin Direnci
İnsülin, vücudun kan şekerini düzenlemesinde görev alan önemli bir hormondur.Ancak internette sık görülen “İnsülin yüksekse kesinlikle kilo veremezsin” yaklaşımı fazla basitleştiricidir. Açlık insülini veya HOMA-IR gibi ölçümlerin gerekip gerekmediği kişinin klinik durumuna göre değerlendirilmelidir.
Yani tek bir kan değerine bakarak kişinin neden kilo veremediğini açıklamak doğru değildir.
4. Kolesterol ve Trigliseritler
Kilo problemi değerlendirilirken LDL, HDL ve trigliseritler gibi kan yağları da önem taşıyabilir.Bu değerler doğrudan “neden kilo veremiyorum?” sorusunun cevabı değildir; ancak metabolik ve kardiyovasküler riskin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
5. Diğer Testler Neden Gündeme Gelebilir?
Kişinin şikâyetlerine göre doktor; kan sayımı, karaciğer fonksiyonları veya başka testler de isteyebilir. Örneğin aşırı yorgunluk, adet düzensizliği, yoğun horlama, uyku sırasında nefes kesilmesi veya başka belirtiler varsa değerlendirme buna göre genişletilebilir.
Hormonlar Kilo Vermeyi Gerçekten Etkiler mi?
Evet, hormonlar iştah, tokluk, enerji dengesi ve metabolizma gibi süreçlerde rol oynar.Leptin, ghrelin, insülin ve tiroid hormonları gibi birçok biyolojik sistem vücut ağırlığının düzenlenmesinde rol oynar. Araştırmalarda obeziteyle ilişkili metabolik değerlendirmelerde TSH/T4, insülin, HbA1c, glukoz, leptin, ghrelin ve diğer belirteçler incelenmektedir.
Fakat buradan “Kilo veremiyorsanız hormonlarınız bozuktur” sonucu çıkarılmamalıdır.
Kilo yönetimi; beslenme, fiziksel aktivite, uyku, genetik, çevresel faktörler, kullanılan ilaçlar, psikolojik durum ve bazı sağlık problemleri dahil birçok faktörün birleşiminden etkilenebilir.
Peki Kan Tahlili Yaptırmak Kilo Vermeyi Kolaylaştırır mı?
Kan tahlili tek başına kilo verdirmez.Asıl faydası, doktorun kilo yönetimini etkileyebilecek veya eşlik eden bazı sağlık sorunlarını değerlendirmesine yardımcı olmasıdır. Gerekli görüldüğünde altta yatan problem tedavi edilir ve buna uygun bir kilo yönetimi planı oluşturulur.
Bu nedenle internette “Kilo veremiyorsanız şu 10 hormonu mutlaka ölçtürün” şeklindeki listelere doğrudan güvenmek yerine, kişiye özel tıbbi değerlendirme daha doğru bir yaklaşımdır.
SİZCE KİLO VERMENİN ÖNÜNDEKİ ASIL ENGEL NE?
Forumsalda tartışalım 
“Diyet yaptığım halde kilo veremiyorum” diyenleriniz oldu mu?
- Kan tahlilinde tiroid veya kan şekeriyle ilgili bir sorun çıktı mı?
- Hormon testi yaptırdınız mı?
- Kilo vermenizi en çok neyin zorlaştırdığını düşünüyorsunuz?
- Doktorunuz hangi kan testlerini istedi?
- Beslenme ve egzersiz düzeninizi değiştirdiğinizde sonuç alabildiniz mi?
- Sizce kilo veremeyen herkes hormonlarını kontrol ettirmeli mi?
Deneyiminizi paylaşın. Özellikle kan tahlili yaptırdıktan sonra kilo verme sürecinde ne değiştiğini yazarsanız, aynı problemi yaşayan kişilere fikir verebilirsiniz.
