Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana
Mey süzülmüş şişeden rûhsâr-ı âl olmuş sana
Bûy-i gül taktir olunmuş nâzın işlenmiş ucu
Bîri olmuş hoy birisi dest-mâl olmuş sana
Şöyle gird olmuş Frengistan birikmiş bir yere
Sonra gelmiş gûşe-i ebrûda hâl olmuş sana
O büt-i tersâ sana mey nûş eder misin demiş
El-amân ey dil ne muşkilter suâl olmuş sana
Sen ne camın mestisin ey kimin hayranısın
Kendin aldırdın gönül n’oldun ne hâl olmuş sana
Yok bu şehr içre senin vasfettiğin dilber
Nedim, bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana
Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün
Metin İncelemesi
Biçim Yönünden
Nazım biçimi: Gazel
Nazım birimi: Beyit
Ölçüsü: Aruz
Fâilâtün / fâilâtün / fâilâtün / fâilün
Türü: Lirik şiir
Konusu:
Şair, gönlünde yaşattığı düşsel bir güzelin eşsiz güzelliğini över
ve bu güzele duyduğu hayranlığı dile getirir.
Teması:
Hayranlık, övgü
Kafiye şeması:
aa / ba / ca / da / ea
“Olmuş sana” ifadeleri redif,
“âl” sesi ise tam kafiyedir.
Dil ve Üslup Özellikleri
• Nedim, Osmanlı Türkçesini ustalıkla kullanır.
• Söyleyişi ince, hayalleri zekice ve özgündür.
• Kendine has benzetmeleri vardır:
“Haddeden geçmiş nezâket”,
“Mey süzülmüş şişeden”,
“Nazın ucu işlenmiş”.
• Halk söyleyişlerinden yararlanır:
“Kendin aldırdın gönül”,
“Hayâl olmuş sana”.
Söz Sanatları
• Teşbih (Benzetme):
Sevgilinin yanağı şaraba, boyu inceltilmiş tele benzetilir.
• Mübalağa (Abartma):
Sevgilinin güzelliği ölçüyü aşacak derecede anlatılır.
• İstifham (Soru):
Beşinci beyitte sorularla gönlün perişanlığı vurgulanır.
İçerik Yönünden İnceleme
Bu gazel, konu bütünlüğü bakımından
yek-ahenk ve anlatım yönünden yek-avaz bir gazeldir.
Şiirin tamamında sevgilinin olağanüstü güzelliği işlenmiş,
bu güzelliğin şairi kendinden geçirdiği vurgulanmıştır.
Son beyitte ise bu güzelliğin gerçek değil,
ancak hayal olabileceği belirtilmiştir.
Nedim, Divan şiirinde sıkça kullanılan klasik mazmunların
yanı sıra kendine özgü benzetmelerle
şiire yeni bir soluk kazandırmıştır.
Genel Değerlendirme
Bu gazelde Nedim’in güzellik anlayışı açıkça görülür.
Sevgili, gerçekte var olamayacak kadar kusursuzdur.
Şair, sevgiliyi bir hayal olarak sunarak
onun eşsizliğini ve erişilmezliğini vurgular.
Bu içerik Forumsal genel forum topluluğunda paylaşılmıştır.
Benzer şiir tahlilleri ve edebî paylaşımlar için
Genel Forum alanını ziyaret edebilir
veya ücretsiz üye olarak tartışmalara katılabilirsiniz.
Bu şiir tahlili hakkında siz ne düşünüyorsunuz?
Forumsal’a katılarak görüşlerinizi paylaşabilirsiniz.
Mey süzülmüş şişeden rûhsâr-ı âl olmuş sana
Bûy-i gül taktir olunmuş nâzın işlenmiş ucu
Bîri olmuş hoy birisi dest-mâl olmuş sana
Şöyle gird olmuş Frengistan birikmiş bir yere
Sonra gelmiş gûşe-i ebrûda hâl olmuş sana
O büt-i tersâ sana mey nûş eder misin demiş
El-amân ey dil ne muşkilter suâl olmuş sana
Sen ne camın mestisin ey kimin hayranısın
Kendin aldırdın gönül n’oldun ne hâl olmuş sana
Yok bu şehr içre senin vasfettiğin dilber
Nedim, bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana
Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün
Metin İncelemesi
Biçim Yönünden
Nazım biçimi: Gazel
Nazım birimi: Beyit
Ölçüsü: Aruz
Fâilâtün / fâilâtün / fâilâtün / fâilün
Türü: Lirik şiir
Konusu:
Şair, gönlünde yaşattığı düşsel bir güzelin eşsiz güzelliğini över
ve bu güzele duyduğu hayranlığı dile getirir.
Teması:
Hayranlık, övgü
Kafiye şeması:
aa / ba / ca / da / ea
“Olmuş sana” ifadeleri redif,
“âl” sesi ise tam kafiyedir.
Dil ve Üslup Özellikleri
• Nedim, Osmanlı Türkçesini ustalıkla kullanır.
• Söyleyişi ince, hayalleri zekice ve özgündür.
• Kendine has benzetmeleri vardır:
“Haddeden geçmiş nezâket”,
“Mey süzülmüş şişeden”,
“Nazın ucu işlenmiş”.
• Halk söyleyişlerinden yararlanır:
“Kendin aldırdın gönül”,
“Hayâl olmuş sana”.
Söz Sanatları
• Teşbih (Benzetme):
Sevgilinin yanağı şaraba, boyu inceltilmiş tele benzetilir.
• Mübalağa (Abartma):
Sevgilinin güzelliği ölçüyü aşacak derecede anlatılır.
• İstifham (Soru):
Beşinci beyitte sorularla gönlün perişanlığı vurgulanır.
İçerik Yönünden İnceleme
Bu gazel, konu bütünlüğü bakımından
yek-ahenk ve anlatım yönünden yek-avaz bir gazeldir.
Şiirin tamamında sevgilinin olağanüstü güzelliği işlenmiş,
bu güzelliğin şairi kendinden geçirdiği vurgulanmıştır.
Son beyitte ise bu güzelliğin gerçek değil,
ancak hayal olabileceği belirtilmiştir.
Nedim, Divan şiirinde sıkça kullanılan klasik mazmunların
yanı sıra kendine özgü benzetmelerle
şiire yeni bir soluk kazandırmıştır.
Genel Değerlendirme
Bu gazelde Nedim’in güzellik anlayışı açıkça görülür.
Sevgili, gerçekte var olamayacak kadar kusursuzdur.
Şair, sevgiliyi bir hayal olarak sunarak
onun eşsizliğini ve erişilmezliğini vurgular.
Bu içerik Forumsal genel forum topluluğunda paylaşılmıştır.
Benzer şiir tahlilleri ve edebî paylaşımlar için
Genel Forum alanını ziyaret edebilir
veya ücretsiz üye olarak tartışmalara katılabilirsiniz.
Bu şiir tahlili hakkında siz ne düşünüyorsunuz?
Forumsal’a katılarak görüşlerinizi paylaşabilirsiniz.
Moderatörün son düzenlenenleri:
DDDD
