Her yıl 19-23 milyon ton plastik atık su ekosistemlerine karışıyor ve özellikle deniz canlılarını öldürüyor, mikroplastikler ise insan sağlığı için ciddi tehdit olmaya devam ediyor. Çinli bilim insanlarının ürettiği plastik malzemenin içine yerleştirilen uyku halindeki bakteriler, uyarıldıklarında plastiği içeriden sindirmeye başlıyor.
Shenzhen İleri Teknoloji Enstitüleri'ndeki bilim insanları, geliştirdikleri prototipte, bir polimerin içine uyku halindeki bakterileri yerleştirdi ve bu sayede mikroplastik kalıntı bırakmadan çözülebilen bir malzeme elte etti.
ACS Applied Polymer Materials dergisinde yayınlanan çalışmaya göre bilim insanları, içine yerleştirilmiş bir ‘öldürme anahtarı’ bulunan bir ‘canlı plastik’ geliştirdi. Malzeme, yaygın bir toprak bakterisi olan genetiği değiştirilmiş ‘bacillus subtilis’ sporlarını içeriyor. Bu sporlar normal kullanım sırasında pasif durumda kalıyor.
Belirli bir tetikleyiciye maruz kaldıklarında ise sporlar aktifleşiyor ve plastiği içeriden sindiren enzimler üretmeye başlıyor.
Araştırma ekibi, birlikte çalışan iki ayrı bakteri suşu kullandı. Bunlardan biri, uzun polimer zincirlerini rastgele daha kısa parçalara ayıran ‘candida antarctica lipazı’ üretiyor. Diğeri ise ‘burkholderia cepacia lipazı’ üreterek bu parçaları uçlarından başlayarak küçük moleküllere dönüşene kadar parçalıyor.
Plastiğin bakterilerle gün gün çözülmesi
© Fotoğraf : Shenzhen Institutes of Advanced Technology
Araştırmacılar, bu süreçte mikroplastik parçacıklar oluşmadığını belirtti. Bu durum, tamamen parçalanmadan önce çoğu zaman küçük parçalara ayrılan geleneksel biyobozunur plastiklere kıyasla yöntemi daha cazip hale getirebilir.
Her yıl 19-23 milyon ton plastik atık su ekosistemlerine karışıyor.
Deniz hayvanları plastiklere dolanıyor veya plastik yutarak sahte doygunluk hissiyle ölüyor.
Mikroplastikler yani 5 milimetreden küçük parçacıklar ise gıda zinciri yoluyla ve solunumla insan vücuduna giriyor.
Plastik kirliliği, her yıl milyonlarca ton plastik atığın ekosistemlere karışarak karaları ve denizleri kirlettiği, 2050'de denizlerde balıktan çok plastik olabileceği ciddi bir küresel sorun.
Tek kullanımlık plastikler, mikroplastikler ve plastik atık yönetimi eksikliği canlı yaşamını ve ekosistemleri tehdit ediyor.
Shenzhen İleri Teknoloji Enstitüleri'ndeki bilim insanları, geliştirdikleri prototipte, bir polimerin içine uyku halindeki bakterileri yerleştirdi ve bu sayede mikroplastik kalıntı bırakmadan çözülebilen bir malzeme elte etti.
ACS Applied Polymer Materials dergisinde yayınlanan çalışmaya göre bilim insanları, içine yerleştirilmiş bir ‘öldürme anahtarı’ bulunan bir ‘canlı plastik’ geliştirdi. Malzeme, yaygın bir toprak bakterisi olan genetiği değiştirilmiş ‘bacillus subtilis’ sporlarını içeriyor. Bu sporlar normal kullanım sırasında pasif durumda kalıyor.
Belirli bir tetikleyiciye maruz kaldıklarında ise sporlar aktifleşiyor ve plastiği içeriden sindiren enzimler üretmeye başlıyor.
Araştırma ekibi, birlikte çalışan iki ayrı bakteri suşu kullandı. Bunlardan biri, uzun polimer zincirlerini rastgele daha kısa parçalara ayıran ‘candida antarctica lipazı’ üretiyor. Diğeri ise ‘burkholderia cepacia lipazı’ üreterek bu parçaları uçlarından başlayarak küçük moleküllere dönüşene kadar parçalıyor.
6 gün içinde tamamen bozuldu
Plastik, 50 santigrat dereceye kadar ısıtılmış besin çözeltisine yerleştirildiğinde sporlar aktive oldu ve altı gün içinde tamamen bozundu.
Plastiğin bakterilerle gün gün çözülmesi
© Fotoğraf : Shenzhen Institutes of Advanced Technology
Araştırmacılar, bu süreçte mikroplastik parçacıklar oluşmadığını belirtti. Bu durum, tamamen parçalanmadan önce çoğu zaman küçük parçalara ayrılan geleneksel biyobozunur plastiklere kıyasla yöntemi daha cazip hale getirebilir.
Plastik neden dayanıklı?
Plastiğin uzun ve sıkı biçimde paketlenmiş moleküler zincirleri, malzemeyi dayanıklı kılıyor ancak aynı zamanda enzimlerin saldırmasını zorlaştırıyor. İlk enzimin yeni kırılma noktaları oluşturması sayesinde ikinci enzimin çalışabileceği daha fazla alan ortaya çıkıyor.Plastik kirliliği tüm yaşamı tehdit ediyor
Her yıl 19-23 milyon ton plastik atık su ekosistemlerine karışıyor.
Deniz hayvanları plastiklere dolanıyor veya plastik yutarak sahte doygunluk hissiyle ölüyor.
Mikroplastikler yani 5 milimetreden küçük parçacıklar ise gıda zinciri yoluyla ve solunumla insan vücuduna giriyor.
Plastik kirliliği, her yıl milyonlarca ton plastik atığın ekosistemlere karışarak karaları ve denizleri kirlettiği, 2050'de denizlerde balıktan çok plastik olabileceği ciddi bir küresel sorun.
Tek kullanımlık plastikler, mikroplastikler ve plastik atık yönetimi eksikliği canlı yaşamını ve ekosistemleri tehdit ediyor.
