cinlerin, meleklerin varlığı tıpkı ruhun varlığı konusu(hâlâ ispatlanabilmiş değil) gibi metafiziğe ait konular, hâliyle çözülemez nitelik arz eder. duyu organlarıyla algılanamaz, bilimsel olarak ispat edilemezler, cinlerin varlığı ise özellikle islam inancına(hristiyanlık gibi diğer dinler dahil) ve kur'an-ı kerime göre; nasslarla (
âyet ve
hadislerle) sabittir. müslüman bir bireyin perspektifi açısından ise bu konuya dair şüphe yoktur ve olmamalıdır. ele alınması gereken asıl konu ise, cinlerin nitelikleri ve insanlarla olan ilişkilerididr.
kur’ân-ı kerîm’de cinlerle alakalı yaklaşık 42 âyet vardır. aynı kökten türeme olarak
cinne,
cân ve
cin kelimeleri geçmektedir.
cân kelimesi iki yerde yılan (Neml 10, Kasas 31), beş yerde
cin (Hicr 27, Rahmân 15-39-56-74) anlamını ifade eder. kur’ân’da on defa zikredilmiş olan
cinne, beş yerde
delilik (A’râf 184, Mü’minûn 25-70, Sebe 8-46), üç yerde
cin topluluğu (Hûd 119, Secde 13, Nass 6), iki yerde de
cin-
melek(buradaki melek anlamında kullanımında ise paradoksal bir perspektif yattığı görülse de ruhani varlık olan ele alınır.. ikisi farklıdır, çünkü cinler ateşten yaratılmışken, melekler nurdan yaratılmıştır) anlamında kullanılır. bunların dışında ise
cin kelimesi,
melek ve
insan olmayan üçüncü bir varlık olarak yaklaşık yirmi yerde geçer..
kur’ân-ı kerime göre cinlerin özellikleri şunlardır:
- İnsanlardan önce yaratılmışlardır. (Hicr, 27)
- Ateşten yaratılmışlardır. (Zâriyât 15, Hicr 26-27, Rahmân 15)
- Peygamberlerin tebliğlerine muhatap olmuş mükellefiyet sahibi varlıklardır. (Ahkâf 30, Cin 1-14)
- Kimileri mü’min kimileri kâfirdir. (Cin, 2-11-15)
- Mü’min olanları cennete, kâfir olanları cehenneme gidecektir. (A’râf 179, Secde 13)
- İnsanların bazılarını yoldan çıkarırlar. (En’âm, 128)
- İnsanlar gibi allah’a karşı yalan uydururlar. (Cin, 5)
- İblis de cinlerdendir. (Kehf, 50)
- İnsanlar cinleri göremediği halde, cinler insanları görür. (A’râf, 27)
- Cinler evlenip çoğalabilirler. (Rahmân 56, Kehf 50)
- Cinler semâdan haber almaya çalışmışlardır ancak muvaffak olamamışlardır. (Sâffât 6-10, Hicr 16-18, Cin 8-10)
tabii, bu ayetleri her ne kadar yüzeysel olarak anlamaya çalışsakta, derinsel olarak tam anlamı yakalayabilmek için "
tefsir" ilmine haiz olmakla birlikte; doğru metadoloji için "
tarihselcilik" olması zaruridir. yoksa, mükemmel arapça dil ve anlam bilgisine sahip olmanız kesinlikle yeterli olmaz. tarihselcilik olmadan bunları yorumlamaya çalışmak; şiir kitaplarını akedemik bir dille okumaya benzer. anlamsız ve boş, çünkü tıpkı bir bisikletin zincirindeki birbirini bağlayan her bir zincir halkası gibi birini çıkardığınızda bütünsel anlam durur. neyse, devam edeyim.
cinlerle ilgili toplumda yaygın olan, gaybdan haber vermeleri, insanlara ve eşyaya tasallut edip zarar verebilecekleri, halk diliyle çarpacakları, cinlerin şekil değiştireceği, görülebileceği, insanlar tarafından kullanılabileceği, cinlerle evlenilebileceği, cinler vasıtasıyla sihir ve büyü yaparak karı-koca arasını ayırmak; yapmak, bir erkeği ya da kadını celbetmek, dil bağlamak, hastalık veya sıkıntı musallat etmek, kaybolan şeyleri bulmak, hırsızın kimliğini bilmek, düşmanları mağlup etmek, konuşamayan veya yürüyemeyen çocukları tedavi etmek, kapalı bahtı açmak, çocuk sahibi yapmak vb. gibi birçok hurâfe sayılan ve aslında dinle aslında alakası olmayan, sosyo-kültürel olarak din içerisine bilinçsizce yerleştirilmiş inançların; temelinde ne kadar bağnaz bir düşünce yapısı olduğunun farkında olmak gerek.
cinler tanındığında, onların nasıl varlıklar olduğu bilindiğinde ki; "
İnsan beyni belirsizlikten nefret eder. " ve zihin(beynin algılama yetisi) bilinmeyene karşı hayatta kalma iç güdüsünden mütevellit daha az enerji harcamak için kendisini tanımlama yapmaya zorlar, yapılan tanımın ise gerçek, doğru, yalan, yanlış olmasından bağımsız olarak. çünkü, temelde hayatta kalma iç güdüsü çalışır.. devam edecek olursak cinlerden ve onlardan gelebilecek zararlar konusunda korkmanın ne kadar mantıksız ve saçma bir korku olduğunu insanlar kavrayabileceklerdir ki; "
İsrâ Suresi 70 " ayeti aslında inananlar için nasıl bir çelişki batağını düştüklerini net şekilde açıklar.
yâni, her zaman olduğu gibi bu korkunun ise temelinde; cinleri görememek, kişiye nereden, ne şekilde geleceklerini bilememek; bu durumda ne yapılacağı, nasıl hareket edileceği hakkında bir fikre sahip olamamak, cinlerin perde arkasından sürekli insanlarla uğraştığına, insanın ise cinler karşısında aciz ve zayıf varlıklar olduklarına inanmak gibi yanlış ve eksik düşünceler yatar.
bütün varlıkları gördüğümüz, dokunduğumuz varlıklardan ibaret saymak ne kadar yanlış ise göremediğimiz varlıkları da üzerimizde hâkimiyet kuran, bize zarar vermek üzere her an tetikte bekleyen varlıklar olarak algılamak da o kadar yanlıştır.
toplumumuzda çok yaygın olan; cin çarpması, cinlerle iletişim, cinlerin tasallutu, sihir- büyü, cinler vasıtasıyla gelecekten haber alma, bilinmeyenleri bilme, cinleri emrine alma gibi birçok hurafe ve bid'at... islamiyet öncesi cahiliyye dönemi kaynaklıdır. cinlerin banyoda ve duvar deliklerinde yaşadığı, gece tırnak kesmenin, şarkı söylemenin ve ıslık çalmanın cinleri çağıracağı, aynalara çok bakanın cinleri görebileceği, yüzünü yıkamadan yatıldığında cinlerin yüze işeyeceği, gece dışarıda işendiğinde ya da ağaç dibinde taharet alındığında, eşikte durulduğunda, banyoda işendiğinde cinlerin çarpacağı, çok güldüğünde cinlerin musallat olacağı, özellikle banyoda bâkire kızlara musallat olduğu gibi birçok batıl inançla birlikte bu inançların ortaya çıkmasının en büyük kaynağı cahiliyye’den geçen mevzu(uydurma) hadislerdir ki şahsen, kur'an-ı kerim'den sonra en güvenilir ve en sahih hadis kitapları olarak kabul edilen
kütüb-i sitte (altı kitap) dahil edebilirim.
hâlbuki kur’ân merkeze alındığında ortaya çok farklı bir “
Cin ” algısı çıkmaktadır. kur’ân’da cin kavramına baktığımızda, karşımıza hiç de eskiden bildiğimiz (bizimle aynı dünyayı paylaşan, çöplüklerde yaşayan, insanı çarpabilen, korkutucu, gizemli, soyut ve medyumlara malzeme olacak) varlıklar olmadığını anlayabiliriz. cinleri ve onları kullanarak insanları sömürenleri, insanların bu konudaki yanlış inanış ve korkuları ise kur’ân’da şöyle açıklanır :
“allah’ı bırakıp da yakınlık kurdukları varlıklar (ilahlar) kendilerine yardım etseydi ya! aksine onları yüzüstü bırakarak uzaklaşıp kayboldular. Zira varlığına inandıkları şey düzmece ve uydurma şeylerdi.” (Ahkâf 46:28)
ez cümle: kur’ân cinlerin varlığını bildirir; ancak onlara atfedilen çarpma, musallat olma, gelecekten haber verme ve insan üzerinde hâkimiyet kurma gibi inanışların çoğu dinî delilden değil, korku ve hurafeden beslenir. dini açıdan; müslümana düşen, gayba iman ile batıl inancı birbirine karıştırmadan meseleyi kur’ân, akıl ve sahih bilgi ekseninde değerlendirmektir.
