- Katılım
- 17 Tem 2023
- Mesajlar
- 19,235
- Çözümler
- 1
- Tepki puanı
- 5,696
- Puanları
- 113
- Konum
- ab inferno
- Cinsiyet
- Kadın
Platon’un insan zihnini zorlayan metaforu: Platon’un arabası nedir?
İnsan, neden doğru olduğunu bildiği hâlde yanlış olana yönelir? Platon, bu soruya cevap vermek için felsefe tarihinin en çarpıcı benzetmelerinden biri olan araba metaforunu kullanır.
Bu metaforda ruh, iki atın çektiği bir arabaya benzer. Atlardan biri asil, disiplinli ve erdeme yönelen iradeyi temsil eder. Diğeri ise dizginlenmesi güç olan arzu, tutku ve hazların simgesidir. Arabayı yöneten sürücü ise akıldır.
Akıl, insanı doğru hedefe ulaştırmak istiyorsa iki atı da aynı yöne sevk etmek zorundadır. Fakat en büyük mücadele, kontrolsüz arzuları dizginleyebilmektir.
İrade aklın rehberliğinde arzuları denetleyebilirse ruh yükselir ve insan erdeme yaklaşır. Fakat arzular kontrolü ele geçirdiğinde iç dünyada bir kaos başlar; akıl zayıflar, insan yönünü kaybeder.
Platon’un vermek istediği mesaj nettir:
İnsanı yenilgiye uğratan şey, arzularının varlığı değil; onlara hâkim olamamasıdır. Çünkü arzunun efendisi olmak zordur, fakat onun kölesi olmak çok daha ağır bir bedel ödetir.
İnsan, neden doğru olduğunu bildiği hâlde yanlış olana yönelir? Platon, bu soruya cevap vermek için felsefe tarihinin en çarpıcı benzetmelerinden biri olan araba metaforunu kullanır.
Bu metaforda ruh, iki atın çektiği bir arabaya benzer. Atlardan biri asil, disiplinli ve erdeme yönelen iradeyi temsil eder. Diğeri ise dizginlenmesi güç olan arzu, tutku ve hazların simgesidir. Arabayı yöneten sürücü ise akıldır.
Akıl, insanı doğru hedefe ulaştırmak istiyorsa iki atı da aynı yöne sevk etmek zorundadır. Fakat en büyük mücadele, kontrolsüz arzuları dizginleyebilmektir.
İrade aklın rehberliğinde arzuları denetleyebilirse ruh yükselir ve insan erdeme yaklaşır. Fakat arzular kontrolü ele geçirdiğinde iç dünyada bir kaos başlar; akıl zayıflar, insan yönünü kaybeder.
Platon’un vermek istediği mesaj nettir:
İnsanı yenilgiye uğratan şey, arzularının varlığı değil; onlara hâkim olamamasıdır. Çünkü arzunun efendisi olmak zordur, fakat onun kölesi olmak çok daha ağır bir bedel ödetir.
