Müslüman bir devlet yöneticisi, İslam’ın adalet, dürüstlük, merhamet, ehliyet ve kul hakkına saygı ilkelerini benimsemelidir. Devleti kendi çıkarı için değil, halkın huzuru, güvenliği ve refahı için yönetmelidir.
2. Dürüst ve güvenilir olmalıdır. Yalan söylememeli, halkı yanıltmamalı ve verdiği sözleri yerine getirmeye çalışmalıdır.
3. Yolsuzluk ve hırsızlıktan uzak durmalıdır. Devletin parasını ve kamu mallarını kişisel çıkarları için kullanmamalıdır. Kamu kaynaklarını halka hizmet amacıyla değerlendirmelidir.
4. Liyakati esas almalıdır. Görevlere insanları akrabalık, arkadaşlık veya kişisel yakınlık nedeniyle değil; bilgi, beceri ve yeterliliklerine göre getirmelidir.
5. Halkın sorunlarıyla ilgilenmelidir. İnsanların ihtiyaçlarını dinlemeli; eğitim, sağlık, güvenlik ve sosyal adalet gibi konularda sorumluluk üstlenmelidir.
6. Mütevazı olmalıdır. Makamını üstünlük aracı olarak görmemeli, halkı küçümsememeli ve eleştirilere açık olmalıdır.
7. Hesap verebilir olmalıdır. Yaptığı işlerin sorumluluğunu üstlenmeli, kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını şeffaf biçimde açıklamalı ve hatalarını düzeltmelidir.
8. İnsan haklarına ve inanç özgürlüğüne saygı göstermelidir. Farklı inançlara, düşüncelere ve yaşam biçimlerine sahip insanlara karşı adil davranmalıdır.
9. Merhametli ve yardımsever olmalıdır. Yoksulları, yetimleri, yaşlıları ve ihtiyaç sahiplerini gözetmelidir.
10. Barışı ve toplumsal huzuru korumalıdır. Sorunları mümkün olduğunca diyalog, hukuk ve adalet yoluyla çözmeye çalışmalıdır.
Bir yöneticinin yalnızca Müslüman olduğunu söylemesi yeterli değildir; yönetiminde adalet, dürüstlük ve sorumluluk ilkelerini uygulaması da önemlidir.
Temel ölçü şudur: Yönetici, kendisi için istediği adaleti halk için de istemeli ve sahip olduğu yetkiyi kişisel çıkarı için kullanmamalıdır.
Müslüman devlet yöneticisinin özellikleri
1. Adaletli olmalıdır. İnsanlar arasında ayrım yapmamalı; zengin, fakir, güçlü veya güçsüz herkese adil davranmalıdır.2. Dürüst ve güvenilir olmalıdır. Yalan söylememeli, halkı yanıltmamalı ve verdiği sözleri yerine getirmeye çalışmalıdır.
3. Yolsuzluk ve hırsızlıktan uzak durmalıdır. Devletin parasını ve kamu mallarını kişisel çıkarları için kullanmamalıdır. Kamu kaynaklarını halka hizmet amacıyla değerlendirmelidir.
4. Liyakati esas almalıdır. Görevlere insanları akrabalık, arkadaşlık veya kişisel yakınlık nedeniyle değil; bilgi, beceri ve yeterliliklerine göre getirmelidir.
5. Halkın sorunlarıyla ilgilenmelidir. İnsanların ihtiyaçlarını dinlemeli; eğitim, sağlık, güvenlik ve sosyal adalet gibi konularda sorumluluk üstlenmelidir.
6. Mütevazı olmalıdır. Makamını üstünlük aracı olarak görmemeli, halkı küçümsememeli ve eleştirilere açık olmalıdır.
7. Hesap verebilir olmalıdır. Yaptığı işlerin sorumluluğunu üstlenmeli, kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını şeffaf biçimde açıklamalı ve hatalarını düzeltmelidir.
8. İnsan haklarına ve inanç özgürlüğüne saygı göstermelidir. Farklı inançlara, düşüncelere ve yaşam biçimlerine sahip insanlara karşı adil davranmalıdır.
9. Merhametli ve yardımsever olmalıdır. Yoksulları, yetimleri, yaşlıları ve ihtiyaç sahiplerini gözetmelidir.
10. Barışı ve toplumsal huzuru korumalıdır. Sorunları mümkün olduğunca diyalog, hukuk ve adalet yoluyla çözmeye çalışmalıdır.
Kur’an-ı kerimden temel ilkeler
- Nisâ suresi, 58. ayet: Emanetlerin ehline verilmesini ve insanlar arasında adaletle hükmedilmesini emreder.
- Mâide suresi, 8. ayet: Bir topluluğa duyulan öfkenin bile adaletsizliğe yol açmaması gerektiğini bildirir.
- Şûrâ suresi, 38. ayet: Müminlerin işlerini aralarında danışma ile yürüttüklerini belirtir.
- Nisâ suresi, 135. ayet: Kişinin kendi aleyhine veya yakınlarının aleyhine bile olsa adaleti gözetmesini ister.
İslam’a göre yöneticilik bir ayrıcalık değil, emanettir. Müslüman bir devlet yöneticisi halkın malını korumalı, adaleti gözetmeli, yolsuzluktan kaçınmalı ve herkese eşit hukuk ilkeleri çerçevesinde davranmalıdır.Bir yöneticinin yalnızca Müslüman olduğunu söylemesi yeterli değildir; yönetiminde adalet, dürüstlük ve sorumluluk ilkelerini uygulaması da önemlidir.
Temel ölçü şudur: Yönetici, kendisi için istediği adaleti halk için de istemeli ve sahip olduğu yetkiyi kişisel çıkarı için kullanmamalıdır.
