KUZEYİN KIZIL KAŞİFİ: ERIK THE RED (KIZIL ERİK)
Sürgünden Doğan Bir İmparatorluk ve Grönland'ın Kurucusu
Sürgünden Doğan Bir İmparatorluk ve Grönland'ın Kurucusu
Erik the Red Kimdir?
Asıl adı Erik Thorvaldsson olan bu efsanevi isim, hem saçlarının renginden hem de kontrol etmekte zorlandığı öfkesinden dolayı "Kızıl" lakabıyla anılmıştır. Norveç doğumludur ancak hayatının büyük bölümünü İzlanda ve Grönland'da şekillendirmiştir.
* Lakabının Kökeni: Sadece fiziksel özellikleri değil, karıştığı kanlı olaylar ve döktüğü kan nedeniyle de "Kızıl" olarak adlandırıldığı rivayet edilir.
Sürgün ve Keşif Stratejisi
Erik'in hayatı, babasının ve kendisinin karıştığı cinayetler sonrası aldığı sürgün kararlarıyla şekillenmiştir:
* İzlanda Sürgünü: Babası Norveç'te cinayet işleyince İzlanda'ya sürüldüler. Erik de burada bir kavgada adam öldürünce 3 yıllığına İzlanda'dan da sürüldü.
* Bilinmeyene Yolculuk: Sürgün döneminde batıda olduğu söylenen gizemli toprakları bulmaya karar verdi. MS 982 yılında buzlarla kaplı devasa bir adaya ulaştı.
* Grönland (Yeşil Ülke) İsmi: Adanın adı aslında buzlarla kaplıydı ancak Erik, insanları oraya yerleşmeye ikna etmek için "pazarlama dehası" kullanarak adaya "Yeşil Ülke" (Greenland) adını verdi.
Siyasi Statüsü ve Liderliği
Erik, basit bir sürgün olarak gittiği topraklarda "Paramount Chief" (Baş Reis) statüsüne yükselmiştir.
* Koloni Kurucusu: 985 yılında 25 gemiyle İzlanda'dan yola çıktı, sadece 14 gemi hedefe ulaşabildi. Grönland'da Eystribyggð (Doğu Yerleşimi) ve Vestribyggð (Batı Yerleşimi) adında iki büyük koloni kurdu.
* Brattahlid Malikanesi: Kendisine en verimli toprakların olduğu bölgede muazzam bir malikane kurdu ve ölene kadar Grönland'ın mutlak hakimi oldu.
Kültürel ve Dini Çatışma
Erik, eski Viking tanrılarına (Odin ve Thor) son nefesine kadar sadık kalmış bir pagandı.
* Aile İçi Muhalefet: Karısı Thjodhild ve oğlu Leif Erikson Hristiyanlığı kabul edince büyük bir hayal kırıklığı yaşadı. Karısı Hristiyan olduktan sonra onunla aynı yatakta yatmayı reddedince Erik'in bu duruma çok öfkelendiği destanlarda anlatılır.
* İlk Kilise: Erik pagan kalsa da, karısının ısrarıyla Grönland'daki (ve Kuzey Amerika kıtasındaki ilk) kilisenin kurulmasına izin vermiştir.
Erik'in Mirası
Erik the Red, İskandinav yayılmacılığının en batı sınırını belirleyen kişidir. Onun kurduğu Grönland yerleşimi yaklaşık 400-500 yıl boyunca hayatta kalmıştır.
* Amerika'nın Yolu: Eğer Erik Grönland'ı keşfedip kolonileştirmeseydi, oğlu Leif Erikson muhtemelen hiçbir zaman Amerika kıtasına (Vinland) ulaşamayacaktı.
* Ölümü: Bir salgın hastalık sonucu koloninin başındayken öldü.
Kızıl Erik, sistemin dışına itilmesine rağmen kendi dünyasını sıfırdan kuran, Viking ruhunun en inatçı temsilcisidir.