1518 Strasbourg Gülme Salgını: İnsanların Gülerek Öldüğü Tuhaf Felaket
Olay Nedir?
1518 yılının Temmuz ayında, bugünkü Fransa sınırları içinde yer alan Strasbourg şehrinde tarihin en garip toplu olaylarından biri yaşandı.
Bir kadın, sokakta aniden kontrolsüz şekilde gülmeye başladı.
Sorun şu ki…
Saatler geçmesine rağmen durmadı.
Günler içinde bu “gülme hali” onlarca, sonra yüzlerce kişiye yayıldı.
İnsanlar istemsiz şekilde gülüyor, yere yığılıyor ama yine de gülmeye devam ediyordu.
Bu olay tarihe “Strasbourg Gülme Salgını” olarak geçti.
Gülme Salgını Nasıl Yayıldı?
Olayın merkezindeki kadının adı kaynaklarda Frau Troffea olarak geçer.
• Günlerce aralıksız güldü
• Ayakta duramayacak hale geldi
• Yine de kahkaha atmayı bırakamadı
Bir hafta içinde yaklaşık 30 kişi aynı belirtileri göstermeye başladı.
Bir ay sonunda bu sayı 400’e yaklaştı.
İnsanlar:
• Saatlerce hatta günlerce gülüyordu
• Kas spazmları geçiriyordu
• Bayılıyordu
• Kalp krizi ve bitkinlikten ölüyordu
Yetkililer Ne Yaptı? (Yanlış Müdahale)
Strasbourg yöneticileri bunun şeytani ya da ilahi bir durum olduğunu düşündü.
Ve akıllara durgunluk veren bir karar aldılar:
“Hastalar daha çok gülerse iyileşir.”
Bunun üzerine:
• Meydanlara sahneler kuruldu
• Müzisyenler getirildi
• İnsanlar dans etmeye teşvik edildi
Sonuç?
Durum daha da kötüleşti.
Kaç Kişi Öldü?
Net rakam bilinmiyor.
Ama tarihçiler:
• Günlük 5–15 kişinin
• Bitkinlik, kalp krizi ve felçten
öldüğünü tahmin ediyor.
Salgın haftalar sürdü.
Gerçek Sebep Ne Olabilir?
Bu olayın kesin nedeni hâlâ bilinmiyor.
Ama öne çıkan teoriler şunlar:
• Toplu histeri (kitlesel psikojenik hastalık)
• Aşırı stres ve açlık nedeniyle zihinsel çöküş
• Çavdar ekmeğindeki ergot mantarı zehirlenmesi
• Dini fanatizm ve korku kültürü
Günümüzde en çok kabul gören teori:
Toplu histeri + yoğun stres birleşimi.
Salgın Nasıl Bitti?
Yetkililer sonunda hatalarını fark etti.
• Müzik ve dans yasaklandı
• Hastalar şehir dışına taşındı
• Sessiz, karanlık odalarda izole edildi
• Dini ayinler yapıldı
Birkaç hafta içinde vakalar azaldı ve tamamen sona erdi.
Neden Hâlâ Konuşuluyor?
Strasbourg Gülme Salgını bugün hâlâ anlatılıyor çünkü:
• İnsan beyninin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor
• Toplu psikolojinin fiziksel ölüme yol açabileceğini kanıtlıyor
• Tarihin en tuhaf salgınlarından biri
• Psikoloji ve sosyoloji derslerinde örnek olarak anlatılıyor
[b[/b]
1518 Strasbourg Gülme Salgını,
insanların gerçekten gülerek ölebildiği nadir tarihsel olaylardan biridir.
Ne virüs vardı,
ne zehir.
Sadece korku, stres ve insan zihni.
Tarih bazen en büyük korku hikâyesini
mikrop olmadan yazar.
